mapa(nie)pamięci
O projekcieAbout the projectPamięć zapisanaPunkty na mapieEdukacjaKontakt

Edukacja

W ramach stypendium przeprowadzone zostały ankiety na temat wiedzy o biłgorajskiej żydowskiej społeczności wśród młodzieży licealnej. Ankietowane osoby pytane były także o ich opinię w kwestii takich tematów jak edukacja o biłgorajskich Żydach i konieczności lub jej braku upamiętniania wydarzeń związanych z żydowskimi mieszkańcami.

Udział w ankiecie wzięło 146 osób, uczniów i uczennic III klas Liceum Ogólnokształcącego im. ONZ w Biłgoraju. Wybór szkoły był nieprzypadkowy, to właśnie na jego terenie w przeszłości znajdował się stary cmentarz żydowski.

Wyniki ankiety miały pokazać w jaki sposób opracować materiały edukacyjne, z wykorzystaniem zebranych informacji, aby młodzież mogła uzupełnić swoją wiedzę na temat żydowskich mieszkańców Biłgoraja. Dokładną analizę ankiet można znaleźć tutaj.

O komentarz do wyników ankiet poprosiłam Aleksandrę Zińczuk - trenerkę, autorkę, redaktorkę publikacji z zakresu historii mówionej, terenów wielotetnicznego pogranicza, animacji kultury i sztuki, badań literaturoznawczych. Jej komentarz dostępny jest tutaj.

Poniżej znajdą się propozycje materiałów, które można wykorzystać podczas zajęć poświęconych tematyce obecności Żydów w Biłgoraju:

I. Materiały graficzne
Każda z grafik udostępniona na stronie (zobacz poszczególne odnośniki na stronie Punkty na mapie) odwołuje się do miejsca ważnego z punktu widzenia historii biłgorajskich Żydów. Każda z fotografii jest punktem wyjścia do dalszych poszukiwań na dany temat. Poniżej przedstawiam trzy propozycje ich wykorzytania.

1. Grafika przedstawiająca ulicę Lubelską może być wykorzystana do opowieści o Singerze i jego twórczości. Jego związki z Biłgorajem opisała m.in. Agata Tuszyńska w pracy "Singer. Pejzaże pamięci". O twórczości Sinera związej z Biłgorajem można przeczytać w . W przyszłośći pomocna w prowadzeniu zajęć na ten temat może być wizyta w Domu Singera - Muzeum Singerowskim budowanym w Mieście na szlaku kultur kresowych.
Ten obraz może także przysłużyć do opowieści o żydowskim życiu religijnym, które toczyło się w okolicach ulicy Lubelskiej z uwagi na usytuowaną tam synagogę. O religijnych zwyczajach żydowskich można przeczytać tutaj. Ułatwieniem dla opowieści o judaizmie będzie w przyszłości wizyta w synagodze budowanej w Mieście na szlaku kultur kresowych, nawet pomimo tego, że nie będzie to reprodukcja biłgorajskiej synagogi.

Zarówno chcąc opracować zajęcia związane z twórcząścią I. B. Singera, jak i poświęcone świętom i zwyczajom żydowskim, warto sięgnąć do publikacji "Dziedzictwo kulturowe Żydów na Lubelszczyźnie: materiały dla nauczycieli"

2. Zdjęcie cmentarza żydowskiego także może pomocne przy przedstawieniu zwyczajów związanych z religją żydowską. Wizytę na cmentarzu uzupełnić mogą warsztaty według scenariusza opracowanego przez Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN" udostępnionego w wersji online

3. Zdjęcie w zakładce "wojna" może być wykorzystane do warsztatów poświęconych pomocy żydowskiej społeczności Biłgoraja w czasie II wojny światowej. Dom, przedstawiony na zdjęciu jest związany z historią Państwa Trzcińskich, którzy za pomoc Żydom zostali zamordowani. Nie zostali oni odznaczeni medalem "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata", ale warto te dwa wątki (Państwo Trzcińscy oraz "Sprawiedliwi") poruszyć jednocześnie. Dodatkowo w zbiorach Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN" dostępna jest relacja pani Danuty Mikulskiej-Renk, której rodzice przechowywali Żydów w czasie wojny i zostali odznaczeni medlem "Sprawiedliwych".

Do realizacji zajęć pomocna może być publikacja wydana przez Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN" dostępna online oraz relacja Pani Dantuty Mikulskiej-Renk.

II. Scenariusz poświęcony problematyce tożsamości - do pobrania tutaj
Analiza ankiet przeprowadzonych wśród młodzieży licealnej wykazała potrzebę znalezienie odpowiedzi na pytanie Kim jest Żyd? w odniesieniu do problemu tożsamości.